Byo-yomi tegenover Fischer-tijd
Byo-yomi geeft je een verse vaste periode voor elke zet zodra je hoofdtijd om is; ongebruikte seconden worden nooit meegenomen. Fischer-bonustijd voegt vanaf de eerste zet na elke zet seconden toe, en ongebruikte seconden worden wel meegenomen. Kort gezegd: byo-yomi garandeert een minimum voor elke zet, hoe slecht je je hoofdtijd ook beheerd hebt, terwijl Fischer je belont voor eerder efficiënt spel.
Naast elkaar
| Japanse byo-yomi | Fischer-bonustijd | |
|---|---|---|
| Wanneer tijd wordt gegeven | Per zet, alleen nadat de hoofdtijd om is | Na elke zet, vanaf de eerste zet |
| Ongebruikte tijd | Weggegooid — de periode gaat terug naar vol | Gespaard — de klok kan groeien |
| Gegarandeerd per zet | De hele periode, elke zet, altijd | Alleen het bedrag van de bonus |
| Kun je halverwege verliezen? | Alleen door over je laatste periode te gaan | Ja, zodra de klok nul bereikt |
| Gangbare notatie | 20 min + 5 × 30 s | 60 min + 20 s |
| Partijduur | Kan in principe onbeperkt doorlopen | Loopt omlaag; voorspelbaarder |
| Beloont | Consistentie | Efficiëntie |
| Standaard in | Japan, Korea, China; OGS, IGS | AGA-toernooien; standaard op OGS |
Dezelfde stelling, twee systemen
Stel je zet 180 voor. Een ingewikkelde eindspelreeks vraagt 90 seconden uitlezen. Je hebt je hoofdtijd onzorgvuldig gebruikt.
Onder byo-yomi (5 × 30 s): je hebt een periode van 30 seconden. Negentig seconden denken kost je drie perioden; je maakt de zet af in de vierde, die daarna weer teruggaat. Je hebt nog twee perioden en kunt elke resterende zet nog steeds met een volle 30 seconden spelen. Je eerdere onzorgvuldigheid kost je hier niets — het systeem zette je rekening op nul toen de hoofdtijd eindigde.
Onder Fischer (60 min + 20 s): je hebt wat er op je klok staat. Heb je vroeg tijd gespaard, dan heb je misschien vier minuten en zijn die 90 seconden comfortabel. Zo niet, dan heb je misschien 25 seconden en is de stelling simpelweg op tijd verloren, of je haar kunt uitlezen of niet.
Dat is het hele verschil. Byo-yomi is mild over het verleden en streng over het heden. Fischer is het omgekeerde.
Welke je moet gebruiken
- Clubavond, gemengde sterktes. Byo-yomi. Zwakkere spelers worden niet twee keer gestraft voor langzaam denken in het begin, en niemand verliest een bijna afgelopen partij aan een vlag. 20 min + 5 × 30 s.
- Toernooi met een schema. Fischer heeft het praktische voordeel: rondes eindigen dichter bij hun geplande lengte omdat de klok toch omlaag loopt. Dat is de redenering van de AGA. 60 min + 20 s.
- Lespartij. Byo-yomi, met verschillende aantallen perioden per kant — meer perioden voor de leerling. De app staat volledig onafhankelijke instellingen per speler toe.
- Online blitz. Beide, maar Fischer met een maximum is gangbaar omdat het zowel vlagverlies als onbeperkt sparen voorkomt.
- Go leren. Byo-yomi, omdat het is wat je overal elders tegenkomt, en omdat de deadline per zet je leert stellingen onder een constante beperking uit te lezen.
Een opmerking over ze mengen
Niets houdt de twee spelers in een partij tegen om verschillende systemen te gebruiken, en in Byoyomi Timer wordt elke kant onafhankelijk ingesteld. Een sterke speler op Fischer tegen een beginner op byo-yomi is een ongewone maar volstrekt samenhangende handicap: het geeft de beginner een gegarandeerde ondergrens per zet en houdt de sterkere speler aan een budget.
Wat je niet moet doen, is halverwege de partij van systeem wisselen. Al deze regels leunen op een toestand — resterende perioden, nog te spelen stenen, gespaarde seconden — en er bestaat geen zinvolle omrekening tussen.
