Fischer-bonustijd in go
Fischer-bonustijd — in go vaak simpelweg bonustijd genoemd — voegt na elke zet die je afmaakt een vast aantal seconden aan je klok toe. Ongebruikte bonus spaart op, dus snel spelen bouwt een reserve die je later kunt besteden. Een instelling van 60 minuten + 20 seconden per zet is de huidige standaard van de American Go Association. Een optioneel maximum voorkomt dat de klok boven een plafond gevuld wordt.
Hoe de bonus werkt
Het mechanisme is eenvoudig, en het begint bij de eerste zet in plaats van na de hoofdtijd:
- Je begint met je hoofdtijd — zeg 60 minuten.
- Je doet een zet. Op het moment dat je de klok indrukt, wordt je bonus erbij geteld — zeg 20 seconden.
- Duurde je zet minder dan 20 seconden, dan staat je klok nu hoger dan voor de zet. Dat verschil is gespaard en blijft gespaard.
- Duurde je zet meer dan 20 seconden, dan staat je klok lager dan daarvoor, maar minder laag dan de tijd die je werkelijk verbruikte.
- Bereikt je klok nul, dan verlies je. Er is geen extra tijd — de bonus is het mechanisme dat je in leven houdt.
Doe 30 zetten van 5 seconden met een bonus van 20 seconden en je eindigt die 30 zetten met meer tijd dan je begon. Dit is de kenmerkende eigenschap van Fischer: het is het enige gangbare go-systeem waarin je klok omhoog kan gaan.
Waarom de AGA erop overstapte
De American Go Association speelt haar toernooien op bonustijd. De US Open wordt gespeeld op 60 minuten + 20 seconden per zet, en de AGA publiceert minima voor gewaardeerde partijen die organisatoren een keuze in tempo geven:
| Instelling | Karakter |
|---|---|
| 60 min + 20 s | US Open-formaat — royale hoofdtijd, comfortabele bonus |
| 30 min + 10 s | Kortste van de minima voor gewaardeerde partijen; vlot |
| 20 min + 15 s | Het midden |
| 10 min + 20 s | Weinig hoofdtijd, maar een bonus die groot genoeg is om onbeperkt door te spelen |
Het praktische argument voor bonustijd op een toernooi is de planning. Een byo-yomi-partij kan in principe eeuwig doorgaan — elke zet zet de periode terug, dus twee vasthoudende spelers kunnen driehonderd zetten van 29 seconden spelen. Bonustijd geeft dezelfde bescherming tegen vlagverlies, maar de klok loopt bij normaal spel toch omlaag, zodat rondes dichter bij hun geplande lengte eindigen. Die voorspelbaarheid is wat een toernooileider nodig heeft.
Het maximum
Een maximum is een plafond waarboven de klok nooit gevuld wordt. Met 10 minuten + 5 seconden en een maximum van 10 minuten vult een snelle reeks zetten je weer aan tot bij de 10 minuten, maar nooit erboven.
Maxima bestaan om één bepaalde tactiek te stoppen: in een stelling met veel gedwongen zetten kan een speler een grote tijdreserve opbouwen door de vanzelfsprekende antwoorden meteen te spelen, en die reserve elders inzetten. Of dat vaardigheid of uitbuiting is, is een kwestie van smaak, en daarom is het maximum optioneel. Het is gangbaar in online instellingen en zeldzaam bij toernooien aan het bord.
In Byoyomi Timer is het maximum een apart veld bij elk Fischer-tijdsysteem, en het op nul zetten betekent geen maximum.
Fischer tegenover byo-yomi
| Fischer-bonustijd | Japanse byo-yomi | |
|---|---|---|
| Wanneer tijd wordt gegeven | Na elke zet, vanaf de eerste zet | Per zet, alleen nadat de hoofdtijd om is |
| Kan tijd opsparen? | Ja — dat is de bedoeling | Nee, nooit |
| Gegarandeerde tijd per zet | Alleen de bonus zelf | De hele periode, elke zet |
| Beloont | Efficiënt spelen | Consistent spelen |
| Risico | De klok kan nog steeds nul bereiken | Alleen de laatste periode kan de partij beëindigen |
Het diepere verschil zit in wat er gebeurt als je in de problemen zit. Bij byo-yomi geeft een moeilijke stelling laat in de partij je nog steeds de hele periode — het systeem trekt zich er niets van aan dat je je hoofdtijd slecht besteed hebt. Bij Fischer geeft een moeilijke stelling laat in de partij je wat je eerder gespaard hebt plus de bonus. Fischer laat vroeg tijdbeheer voor de hele partij meewegen; byo-yomi zet de rekening op nul.
Beide zijn legitiem, en veel spelers houden het bij wat ze als eerste geleerd hebben. Zie de volledige vergelijking voor hoe ze het spelgevoel veranderen.
De naam
Het systeem is genoemd naar Bobby Fischer, die er in 1988 een klok op patenteerde en betoogde dat increment het lelijkste deel van tijdnood wegneemt — een gewonnen partij verliezen omdat je de stukken fysiek niet snel genoeg kon verzetten. Go nam hetzelfde idee over en noemt het meestal bonustijd; OGS gebruikt Fischer als standaard voor verschillende partijtypen.
Maak van je iPhone een echte go-klok
Byoyomi Timer beheerst elk go-tijdsysteem — byo-yomi, Canadian byo-yomi, Fischer-bonustijd, Ing — en leest de seconden voor zoals een tijdopnemer dat doet.
Binnenkort in de App Store