Systemy czasu w go — objaśnienie
W praktyce w go gra się w siedmiu systemach czasu. Japońskie byo-yomi daje czas główny plus odnawiane okresy na ruch. Kanadyjskie i progresywne byo-yomi dają blok czasu na normę kamieni. Fischer dodaje bonus po każdym ruchu. Sudden death to jeden stały czas. Czas na ruch daje każdemu ruchowi ten sam przydział, opcjonalnie z rezerwami. Ing pozwala kupować okresy dodatkowe za punkty karne. Ta strona wyjaśnia, jak każdy z nich odczuwa się w grze i gdzie go spotkasz.
Siedem systemów na jeden rzut oka
| System | Jak przyznawany jest czas | Kumuluje się? | Gdzie go spotkasz |
|---|---|---|---|
| Japońskie byo-yomi | Czas główny, potem N okresów; każdy wraca do pełni po ruchu w czasie | Nie | Japonia, Korea, Chiny; standard na OGS i IGS |
| Kanadyjskie byo-yomi | Czas główny, potem N kamieni na blok czasu | Nie | Kluby w Ameryce Północnej, IGS-Pandanet |
| Progresywne byo-yomi | Jak kanadyjskie, ale norma kamieni rośnie z każdym blokiem | Nie | Imprezy w Azji Wschodniej; rzadko poza nią |
| Fischer / czas bonusowy | Bonus dodawany po każdym ruchu, opcjonalny limit | Tak | Standard AGA; domyślnie na OGS |
| Sudden death | Jeden stały czas na całą partię | Nie | Partie towarzyskie i bardzo szybkie |
| Czas na ruch | Ten sam stały czas na każdy ruch, opcjonalne rezerwy | Nie | Telewizyjny format NHK; partie treningowe |
| Ing | Do trzech kupowanych okresów, po 2 punkty karne każdy | Nie | Imprezy EGF w przepisach Ing |
Jak wybrać system
Te systemy nie są wymienne — każdy rozwiązuje inny problem:
- Chcesz standardu. Byo-yomi. To system, który zna większość graczy, do którego domyślnie ustawiają się serwery internetowe i który gwarantuje każdemu późnemu ruchowi minimalny czas do namysłu. 20 minut + 5 × 30 s to najszerzej stosowane ustawienie klubowe na świecie.
- Chcesz rozkładać czas nierówno. Kanadyjskie byo-yomi. Blok obejmujący 25 kamieni pozwala poświęcić dwie minuty na krytyczną walkę i odrobić to szybkimi wymuszonymi ruchami. Byo-yomi nigdy nie dopuszcza takiej wymiany.
- Chcesz nagrody za szybką grę. Fischer. Niewykorzystany bonus się kumuluje, więc sprawna gra buduje zapas. Dlatego AGA przeniosła swoje turnieje na ten system.
- Chcesz najprostszej możliwej reguły. Sudden death. Jeden czas, bez czasu dodatkowego, bez liczników. Dobre do partii towarzyskich, brutalne w długiej końcówce.
- Chcesz równego rytmu bez czasu głównego. Czas na ruch. 30 sekund na ruch, z rezerwami albo bez. Zbudowany na tym format NHK jest podstawą najbardziej znanego telewizyjnego go w Japonii.
Różnica, która liczy się najbardziej
Każdy z systemów powyżej odpowiada na jedno pytanie: co się dzieje, gdy zegar dojdzie do zera?
W sudden death partia się kończy. Wszystko pozostałe to mechanizm, który nie pozwala jej się tam zakończyć. Byo-yomi daje świeży termin na każdy ruch. Kanadyjskie daje blok na normę kamieni. Fischer dopełnia zegar, zanim ten się opróżni. Ing sprzedaje dodatkowy czas w zamian za punkty na planszy. Czas na ruch w ogóle nie ma głównej puli do wyczerpania.
Dlatego zegar szachowy jest kiepskim zegarem do go. Szachy rozwiązują ten sam problem dodawaniem i opóźnieniem, a jedno i drugie modyfikuje tylko to, jak wypala się jedna pula. Odpowiedzią go jest zastąpienie puli. Zegar, który umie jedynie regulować pulę, nie potrafi wyrazić byo-yomi i w ogóle nie potrafi liczyć kamieni.
Jak czytać zapis
Systemy czasu zapisuje się skrótem, który zakłada, że znasz dany system:
- 20 min + 5 × 30 s — byo-yomi: 20 minut czasu głównego, pięć okresów po 30 sekund.
- 45 min + 25/10 min — kanadyjskie: 45 minut czasu głównego, potem 25 kamieni na blok 10 minut.
- 60 min + 20 s — Fischer: 60 minut, 20 sekund dodawanych po każdym ruchu.
- 30 s/ruch — czas na ruch, bez czasu głównego.
- 30 s + 10 × 1 min — format NHK: 30 sekund na ruch plus dziesięć minutowych rezerw.
Gdy ogłoszenie podaje tylko dwie liczby bez nazwy systemu, w go bezpiecznym założeniem jest byo-yomi — odwrotnie niż w szachach, gdzie dwie liczby oznaczają dodawanie Fischera.
Wszystkie siedem na jednym zegarze
Byoyomi Timer realizuje wszystkie siedem, każdy jako własny system z właściwym widokiem, a nie jako przybliżenie pozostałych. Byo-yomi pokazuje trwający okres i liczbę pozostałych. Kanadyjskie i progresywne pokazują pozostały czas i pozostałe kamienie. Fischer pokazuje bonus i ewentualny limit. Ing liczy okresy i punkty karne, które kosztują.
Obaj gracze konfigurowani są niezależnie, więc jedna strona może grać byo-yomi, a druga kanadyjskie — rzadkość, ale dokładnie tego wymagają niektóre partie treningowe. Gotowe ustawienia obejmują standardowe wartości od blitza do trzygodzinnego meczu o tytuł, a własne systemy czasu można nazwać i zapisać.
Zamień iPhone'a w prawdziwy zegar do go
Byoyomi Timer obsługuje wszystkie systemy czasu w go — byo-yomi, kanadyjskie byo-yomi, czas bonusowy Fischera, Ing — i odczytuje sekundy na głos jak sędzia mierzący czas.
